نشست پنجم یکصد معمار؛یکصد انتخاب-(نشست ۱۹۳ گفتمان هنر و معماری،انجمن مفاخر معماری ایران)

نشست پنجم یکصد معمار؛یکصد انتخاب-(نشست ۱۹۳ گفتمان هنر و معماری،انجمن مفاخر معماری ایران)

نشست پنجم یکصد معمار؛یکصد انتخاب-(نشست ۱۹۳ گفتمان هنر و معماری،انجمن مفاخر معماری ایران)

نوشته شده در نویسنده 167

گزارش سی‌ام
«جمع‌بندی نشستِ پنجم»


با برگزاری پنجمین نشستِ «یکصدمعمار، یکصد انتخاب»، مجموع آثار برتر معماری معاصر ایران که توسط معماران معرفی شدند، به ۴۷ اثر رسید. به‌این ترتیب، بیش از پنج نشست دیگر باید در انتظار بود تا یکصد اثر برتر معماری معاصر ایران برجسته و شناخته شوند. هرچند، هرگز، این حکم وجود ندارد که آثار برتر معماری امروز ما همین یکصد اثر هستند یا خواهندبود، با این‌حال، انتخاب یکصد اثر هم کار چندان ساده‌ای نیست و هرچه به نشست‌های آخر می‌رسیم، دایره انتخاب برای معماران تنگ‌تر می‌شود. همین، کنجکاوی و هیجان مخاطبین را بالا می‌برد و در هر نشست در انتظار آشنایی با اثر یا آثاری هستند که تا آن موقع نمی‌شناختند.

اینک به نظر می‌آید «یکصد معمار، یکصد انتخاب» حلقه خود را پیدا کرده و باید کوشید این حلقه را بزرگ‌تر کرد. در یکی از پرسش‌های «نظرنامه» از مخاطب پرسیده شده‌بود آیا در نشست‌های قبلی حضور داشته؛ بیش از ۵۷ درصد آنانی که به این پرسش پاسخ داده‌اند، کسانی هستند که در یک یا چند نشست قبلی بوده‌اند. این امر موجب خوشحالی است.

نشست پنجم، عصر روز چهارشنبه ۲۱ بهمن‌ماه در باغ‌موزه قصر برگزار شد و بقول یکی از مخاطبین در «نظرنامه»، «بازهم جا کم آمد و تعدادی مجبور شدند برنامه را ایستاده ببینند». همین استقبال صمیمانه مخاطب است که شوق برگزاری «هر نشست بهتر از نشست قبل» را برای مجریان برنامه بوجود می‌آورد. همین استقبال ارجمند است که در هر برنامه پیشنهاد و شکوفه‌های امید تازه‌ای می‌شکفد. در نشست پنجم، قرار بود، معماران، در پایان معرفی اثر مورد نظر خود، یک کتاب هم معرفی کنند. خلاصه و موجز: نام کتاب، نویسنده و مترجم، ناشر! همین. ولی در همان اول معلوم شد، کار به این سادگی نیست! معماران می‌خواهند «دلیل» انتخابشان را هم بگویند!

به همین خاطر از برخی معرفی‌ها صرفنظ شد تا زمان از دست نرود. علی‌رغم این دقت در زمان‌بندی، در این نشست، برای نخستین بار مدیر پروژه مجبورشد از دو تن از معماران عزیز درخواست کند ارائه خود را به نشست بعدی موکول کنند، چون وقت کم آمد!

در نشستِ پنجم، مدیر پروژه پیشنهادِ «کتاب برای کتاب» را مطرح کرد و از مخاطبین خواست اگر با چنین برنامه‌ای موافق هستند، به هر شکلی که می‌توانند، تمایل احتمالی خود را نشان دهند! و واکنش مخاطبین کف‌زدن و استقبال بود. زیبا. طبق این برنامه، انجمن مفاخر مسئولیت می‌پذیرد و از معمارانِ نویسنده و مترجم و از ناشران می‌خواهد تعدادی از کتاب‌های خود را به «صندوقِ کتابِ یکصد معمار، یکصد انتخاب» اهدا کنند. این کتاب‌های اهدایی در جریان نشست‌ها به فروش می‌رسند و پول حاصل از فروش آن‌ها این صندوق را تشکیل می‌دهد. تمام آن‌هایی که از این طریق کتاب می‌خرند، به اندازه ۵۰ درصد از مبلغ خرید خود را در خریدِ «کتابِ یکصد معمار یکصد انتخاب» تخفیف می‌گیرند. بدین‌ترتیب، مخاطبین این برنامه، با خرید کتاب، ذخیره‌ای برای خرید «کتابِ یکصد معمار، یکصد انتخاب» برای خود فراهم می‌کنند. این برنامه، که با استقبال مخاطبین مواجه شد، در روزهای آتی، بصورت مدون و دقیق به اطلاع دوستداران برنامه خواهدرسید.
در نشست پنجم، فرصتی پیش آمد، بخشی از گفتگوی مدیر پروژه با فواد رفیعی، معمار نام‌آشنای ایرانی مقیم کانادا، پخش شود. این گفتگو در خلال سفر یک‌هفته‌ای معمار

به ایران در اوائل دی‌ماه انجام شده‌بود.

آثار معرفی‌شده

دانشگاه امام صادق (مرکز مطالعات مدیریت سابق)، اثر نادر اردلان (دفتر معماری فرمانفرمائیان و همکاران)، با معرفی ایرج اعتصام
این اثر، به اعتقاد ایرج اعتصام، با تاسی از معماری باغ ایرانی، بویژه باغ فین، در دوره‌ای طراحی و اجرا شده‌است که سلیقه فاخر عمومی از مینی‌مالیسم خشک در حوزه معماری خسته شده‌بود و تشنگی به رنگ و فرم‌های زیبا بوجود آمده‌بود. نادر اردلان، بعنوانِ مدیر پروژه و معمار ارشد پروژه، فرم‌ها و موتیف‌های معماری ایرانی را بصورت مدولار در این بنا بکار برده و مجموعه‌ای ساده، ماندگار و هنرمندانه خلق کرده‌است.

شهرک شوشتر نو، اثر کامران دیبا، با معرفی گیتی اعتماد
گیتی اعتماد، بیشترین تکیه را بر پایداری معماری و طراحی شهری این شهرک قرار می‌دهد. محور اصلی پیاده در قلب مجموعه، با نگاه خلق شهرکی پیاده‌محور، نشان از دیدی پیشرفته و مدرن به شهر دارد و دیبا توانسته با آمیختن این ظرایف پیشرفته شهرسازی با الگوها و زیبایی‌های معماری بومی ایران، اثری ماندگار خلق کند، بویژه با این نگاهِ مترقی که هرگز نمی‌خواسته شهرک جدید را منزوی و جدا از شوشتر بسازد.

تئاتر شهر، اثر علی سردار افخمی، با معرفی فریبرز دولت‌آبادی
دولت‌آبادی معتقد است این بنا که در بخشی از باغ شهرداری سابق ساخته شده‌است، چنان ارزشمند و فاخر است که تمامی ساخت‌و سازهای اطراف، صرفنظر از ارزش و درجه تفاخر خود، با این بنا باید سنجیده و تطبیق داده شوند. می‌گوید این بنای با ارتفاع ۱۵ متر، چنان ظریف و زیبا ساخته‌شده که انگار ستون‌های اطراف از سقف طره آویزان شده‌اند، نه اینکه حامل و نگهدارند طره باشند. در جای‌جای اثر نشانه‌های معماری ناب ایرانی را می‌تواند یافت.

دفتر مرکزی ذوب‌آهن فولادشهر، اثر جواد حاتمی، با معرفی محمد سمنانی
جواد حاتمی از آن دسته معماران است که ساختار اصلی معماری را نظام و سیستم آن می‌دانند و خود در این اثر به شیواترین شکل ممکن توانسته این سیستم را در معماری پیاده کند. به باور محمد سمنانی، این اثر که به دلیل قرار گرفتن در محدوده‌ای محصور، کم‌تر امکان دیده‌و حس‌شدن دارد، از شاهکارهای معماری معاصر ایران است که ضمن حفظ روح و جوهر معماری ایرانی، کاملا امروزی و جهانی است و نشان‌دهنده عملکرد خواسته‌شده نیز هست.

خانه کوهبُر، اثر مهدی علیزاده، با معرفی بابک شکوفی
در ایران، بویژه در تهران، بناهای مسکونی ناب و زیبایی از سال‌های چهل به‌یادگار مانده که نماد کامل معماری مدرن و زیبای این سرزمین است. خانه کوهبر، یکی از شاخص‌ترین نمونه‌های این نوع معماری است. پلان‌بندی زیبا، حجمی با ظرایف خاص و ویژه، اسکانِ دقیق بر توپوگرافی و شیب زمین و مصالح خودمانی با اجرایی مدرن، از خصلت‌های این بنا است. بنایی که با تلاش معماران توانسته به ثبت برسد و از تاراج «تراکم» و ساخت‌و سازهای سودجویانه در امان بماند.
کنسولگری ایران در فرانکفورت، اثر هادی میرمیران، با معرفی فریده صائبی
فریده صائبی معتقد است این اثر تجسم ترکیب موفق از معماری ایران با فرهنگ کشور میزبان- آلمان- است. او در کنار ظرایف متعدد بنا، به معبری اشاره دارد که از دل سایت می‌گذرد و بنای کنسولگری را از بیگانگی با مردم و محیط می‌رهاند و به مرور تبدیل به «گذر هنر ایرانی» در این کشور می‌شود. شفافیت، طبیعت‌دوستی، صمیمیت، در کنار استفاده از آخرین دست‌آوردهای فناوری جهانی، از ویژگی‌های مهم این اثر برتر معماری است.

موزه بزرگ خراسان، اثر احمد میرفندرسکی، با معرفی محمدحسن طالبیان
محمدحسن طالبیان می‌گوید، وقتی مرحوم میرفندرسکی گفت عمارت خورشید کلات نادری را دیده و کاملا به این نتیجه رسیده که همان باید الگو و جوهر موزه خراسان باشد، همه پذیرفتند که معماری زیبای دیگری با استناد به حافظه تاریخی این سرزمین پهناور در حال تولد است. این اثر، ضمن تاسی به الگوی تاریخی خود، به بهترین شکل ممکن به نیازهای امروز پاسخ می‌دهد و نشان